Jak czytać skład karmy dla psa i kota? Analiza etykiety krok po kroku

Wybór dobrej karmy to dziś coś więcej niż decyzja między „z kurczakiem” a „z jagnięciną”. Opiekunowie coraz częściej pytają: co naprawdę oznacza karma premium i jak sprawdzić, czy jej jakość wynika ze składu, czy z marketingu. Ten przewodnik pomoże Ci krok po kroku zrozumieć skład karmy dla psa i świadomie ocenić etykietę.

1. Od czego zacząć czytanie etykiety?

Zgodnie z przepisami UE składniki na etykiecie wymieniane są w kolejności malejącej masy w momencie dodania do produkcji, tak jak w przypadku kosmetyków. Oznacza to, że pierwszy składnik stanowi największy procent w recepturze – ale uwaga: chodzi o wagę surowca przed obróbką.

Dlatego właśnie tak istotne jest rozróżnienie między mięsem świeżym a suszonym.

2. Świeże vs. suszone mięso – kluczowa różnica

🥩 Świeże mięso

Zawiera około 60–75% wody. W procesie produkcji (ekstruzji) większość tej wody odparowuje.
W praktyce oznacza to, że 30% świeżego mięsa w składzie może po przetworzeniu odpowiadać realnie ok. 8–10% suchej masy.

🍗 Suszone mięso (dehydratyzowane)

To mięso już pozbawione wody przed dodaniem do karmy.
Jeśli w składzie widnieje np. „30% suszonego mięsa z indyka”, mamy pewność, że to rzeczywista zawartość surowca białkowego w suchej masie produktu.

Wniosek:
Karma premium powinna jasno określać procentową zawartość surowca oraz jego formę. Sam zapis „mięso i produkty pochodzenia zwierzęcego” bez wyszczególnienia źródła i procentu to sygnał niskiej transparentności i bardzo słabej jakości, którą widzimy w większości karm marketowych.

3. Źródło białka – jakość ma znaczenie

Nie liczy się tylko ilość białka (np. 28%), ale jego pochodzenie i strawność.

W dobrej karmie premium znajdziesz:

• jasno wskazane źródło (np. „suszone mięso z jagnięciny 25%”),
• określone części (np. mięso mięśniowe, podroby),
• brak ogólnikowych określeń typu „białko zwierzęce”.

Warto wiedzieć, że strawność białka zwierzęcego u psa jest wyższa niż większości białek roślinnych, gdyż pies jest względnym mięsożercą. To ma znaczenie zwłaszcza u psów aktywnych, rosnących i seniorów.

4. Hydrolizat białka – co to właściwie jest?

Hydrolizat to białko rozłożone enzymatycznie na mniejsze cząsteczki (peptydy).
Stosuje się go w:

• dietach hipoalergicznych,
• karmach dla psów z wrażliwym przewodem pokarmowym.

Mniejsze cząsteczki są:

• łatwiej strawne,
• mniej immunogenne (rzadziej wywołują reakcję alergiczną).

Jednak warto sprawdzić:

• czy producent podaje źródło hydrolizatu (np. hydrolizat białka łososia),
• czy to dodatek funkcjonalny, czy główne źródło białka.

Napis na karmie "hypoalergiczna" nie oznacza, że karma ta jest hydrolizowana!

5. Popiół surowy – czy to „chemia”?

To jedno z najczęściej źle interpretowanych pojęć.

Popiół surowy nie oznacza dodawanego popiołu.
To parametr laboratoryjny określający całkowitą zawartość składników mineralnych (wapń, fosfor, magnez itd.) po spaleniu próbki karmy.

Typowe wartości:

• psy: 5–8%
• koty: 6–9%

Zbyt wysoki poziom może świadczyć o:

• dużej ilości kości w surowcu,
• niższej jakości mączek mięsnych.

W karmach premium poziom popiołu jest kontrolowany i uzasadniony składem mineralnym.

6. Tłuszcze i kwasy tłuszczowe

Na etykiecie znajdziesz zapis „oleje i tłuszcze”. Warto sprawdzić, czy producent doprecyzowuje źródło, np.:

• tłuszcz z kurczaka,
• olej z łososia,
• olej lniany.

Wysokiej jakości karma premium często zawiera:

• źródła kwasów omega-3 (EPA, DHA),
• stabilizację naturalnymi przeciwutleniaczami.

Kwasy tłuszczowe wpływają na:

• kondycję skóry i sierści,
• funkcjonowanie mózgu,
• działanie przeciwzapalne.

Cały artykuł poświęcony temu zagadnieniu znajdziesz tutaj.

7. Konserwanty – naturalne czy syntetyczne?

Każda sucha karma musi być zabezpieczona przed jełczeniem tłuszczu.

Naturalne przeciwutleniacze:

• tokoferole (witamina E),
• ekstrakt z rozmarynu,
• witamina C.

Syntetyczne przeciwutleniacze:

• BHA,
• BHT,
• etoksychina.

W karmach premium najczęściej stosuje się naturalne źródła przeciwutleniaczy. To element jakości, ale też przejrzystości składu.

Nie oznacza to, że możesz pozostawić karmę na cały dzień w misce!

8. Węglowodany – czy pies ich potrzebuje?

Pies jest względnym mięsożercą i potrafi trawić skrobię, ale jej źródło ma znaczenie.

Lepsze opcje:

• ryż,
• ziemniaki,
• bataty,
• owies.

Warto zwrócić uwagę, czy węglowodany są jednym klarownym składnikiem, czy rozbite na kilka pozycji (np. kukurydza, gluten kukurydziany, mąka kukurydziana), co może sztucznie obniżać ich pozycję w składzie i znacznie obniżać jakość karmy.

9. Dodatki funkcjonalne – realna wartość czy marketing?

W karmach premium często pojawiają się:

• glukozamina i chondroityna,
• prebiotyki (MOS, FOS),
• probiotyki,
• zioła i ekstrakty roślinne.

Warto sprawdzić:

• czy podane są konkretne ilości,
• czy mają uzasadnienie technologiczne i żywieniowe.

Śladowe ilości dodane wyłącznie marketingowo nie mają realnego wpływu na zdrowie.

10. Analiza składu analitycznego (tabela)

Poza listą składników znajdziesz tzw. skład analityczny:

• białko surowe
• tłuszcz surowy
• włókno surowe
• popiół surowy
• wilgotność

To pozwala porównać karmy między sobą – najlepiej przeliczać je na suchą masę, szczególnie przy porównaniu karm mokrych i suchych.

Karma premium – co oznacza w praktyce?

Określenie „premium” nie jest prawnie regulowane.
W praktyce oznacza:

• transparentny skład z podanymi procentami,
• jasno określone źródła białka,
• wysoką strawność surowców,
• naturalne przeciwutleniacze,
• kontrolowaną zawartość minerałów.

Najważniejsze jednak jest to, że dobra karma to taka, która odpowiada potrzebom konkretnego psa – jego wieku, aktywności, stanu zdrowia i indywidualnej tolerancji.

Podsumowanie – jak czytać etykietę karmy świadomie?

1. Sprawdź pierwsze 3 składniki.
2. Zwróć uwagę na formę mięsa (świeże vs suszone).
3. Oceń transparentność producenta.
4. Przeanalizuj poziom popiołu i źródła tłuszczu.
5. Sprawdź, czy dodatki mają realne znaczenie.

Świadome czytanie etykiety to najlepszy sposób, by oddzielić marketing od jakości. A w przypadku żywienia psa – jakość przekłada się bezpośrednio na zdrowie, kondycję i długość życia.