Salmonelloza

Salmoneloza gołębi (paratyfus)

Czynnik chorobotwórczy: Salmonella enterica, najczęściej serowar Typhimurium, szczególnie wariant Copenhagen.

Salmoneloza jest jedną z najważniejszych chorób bakteryjnych gołębi. Może przebiegać ostro, przewlekle lub bezobjawowo. Szczególnie niebezpieczne jest nosicielstwo – pozornie zdrowy gołąb może okresowo wydalać bakterie i zakażać inne ptaki.

Drogi zakażenia

• Kontakt z zakażonymi odchodami.

• Skażona woda i karma.

• Kontakt z nosicielami.

• Gryzonie i zanieczyszczone wyposażenie gołębnika.

• Zakażenie młodych ptaków w okresie odchowu.

Postacie kliniczne salmonelozy

🟢 Postać jelitowa: biegunka, często zielonkawe odchody, utrata masy ciała, osłabienie, zmniejszenie apetytu i odwodnienie.

🦴 Postać stawowa: bolesne obrzęki stawów skrzydeł i kończyn, kulawizny, opuszczone skrzydła, trudności w lataniu. Może prowadzić do trwałego uszkodzenia stawów.

🧠 Postać nerwowa: skręcanie szyi, zaburzenia równowagi, nieskoordynowane ruchy oraz niedowłady. Objawy mogą przypominać paramyksowirozę PMV-1.

🥚 Postać rozrodcza: problemy z lęgami, zamieranie zarodków i zwiększona śmiertelność piskląt.

🩸 Postać posocznicowa: uogólnione zakażenie, ciężkie osłabienie i nagłe padnięcia, zwłaszcza młodych ptaków.

Diagnostyka

Podstawowym badaniem jest posiew bakteriologiczny z identyfikacją Salmonella i oznaczeniem lekowrażliwości. Materiałem mogą być świeże odchody, wymaz z kloaki, płyn stawowy lub narządy wewnętrzne padłego ptaka.

Wydalanie bakterii może być okresowe, dlatego pojedynczy ujemny posiew nie wyklucza nosicielstwa. W uzasadnionych przypadkach warto zbierać próbki przez kilka dni.

Leczenie i profilaktyka

Leczenie opiera się na antybiotyku dobranym do antybiogramu, wspomaganiu ptaków chorych i ograniczeniu transmisji w stadzie. Eliminacja nosicielstwa bywa trudna, a ustąpienie objawów nie zawsze oznacza całkowite usunięcie bakterii.

Profilaktyka obejmuje kwarantannę nowych gołębi, walkę z gryzoniami, higienę wody i karmy oraz szczepienia zgodne z charakterystyką preparatu. Przykładem szczepionek obejmujących salmonelozę są Salmovir i Mycosalmovir. Szczepienie ma na celu ograniczenie objawów i śmiertelności, nie gwarantuje pełnej ochrony przed zakażeniem.