Trichomonadoza

🟡 Rzęsistkowica gołębi (trichomonadoza, żółty guzek)

Bardzo duże znaczenie hodowlane

Czynnik chorobotwórczy: Trichomonas gallinae – pierwotniak wiciowy.

Rzęsistkowica to jedna z najczęstszych chorób pasożytniczych gołębi. Szczególne znaczenie ma w hodowlach rozpłodowych, ponieważ dorosłe ptaki mogą być bezobjawowymi nosicielami i przekazywać pasożyta młodym podczas karmienia mleczkiem z wola.

Charakterystyczny objaw: żółtobiałe, serowate zmiany w jamie dziobowej i gardle, określane jako żółty guzek.

Zmiany nie występują jednak u każdego zakażonego gołębia.

🔬 Drogi zakażenia

• Bezpośredni kontakt z zakażonymi gołębiami.

• Karmienie piskląt przez zakażonych rodziców.

• Wspólne poidła i skażona woda.

• Kontakt z wydzieliną z jamy dziobowej.

• Wprowadzenie bezobjawowych nosicieli do hodowli.

⚠️ Najczęstsze objawy rzęsistkowicy

👄 Objawy w jamie dziobowej:

• Żółte lub białawe naloty.

• Serowate guzki na błonach śluzowych.

• Zapalenie gardła.

• Trudności z połykaniem.

• Nieprzyjemny zapach z jamy dziobowej.

🌾 Objawy ze strony wola:

• Zaleganie pokarmu.

• Ulewanie treści pokarmowej.

• Zaburzenia opróżniania wola.

• Osłabienie apetytu.

🐣 Objawy u młodych gołębi:

• Spowolnienie wzrostu.

• Wychudzenie.

• Trudności z pobieraniem pokarmu.

• Osłabienie i odwodnienie.

• Padnięcia w ciężkich przypadkach.

W postaci narządowej mogą występować zmiany martwicze, szczególnie w wątrobie.

🩺 Diagnostyka

Podstawowym badaniem jest bezpośrednie badanie mikroskopowe świeżego preparatu z wydzieliny jamy dziobowej, gardła lub wola.

Poszukuje się charakterystycznych, poruszających się pierwotniaków.

Materiał powinien być badany możliwie szybko po pobraniu, ponieważ ochłodzenie i wysychanie próbki ograniczają ruchliwość pasożytów.

Dodatkowo można wykonać PCR lub badanie hodowlane.

💊 Leczenie

W leczeniu stosuje się odpowiednio dobrane leki przeciwpierwotniakowe, między innymi:

• Karnidazol.

• Ronidazol.

• Metronidazol.

Dobór substancji, dawki i czasu leczenia zależy od stanu ptaków, lekowrażliwości pasożyta i możliwości legalnego zastosowania preparatu.

⚠️ Ważne: narastająca oporność rzęsistków na nitroimidazole sprawia, że wielokrotne podawanie tych samych preparatów bez potwierdzenia zakażenia może prowadzić do niepowodzeń terapeutycznych.

Nie należy mechanicznie usuwać głęboko przytwierdzonych zmian z gardła, ponieważ grozi to krwawieniem i uszkodzeniem tkanek.

🛡️ Profilaktyka

• Regularne mycie i dezynfekcja poideł.

• Badania gołębi przed rozpoczęciem rozpłodu.

• Kontrola zdrowia młodych ptaków.

• Kwarantanna nowo zakupionych gołębi.

• Ograniczenie kontaktu z ptakami z obcych hodowli.

• Leczenie na podstawie rozpoznania, zamiast rutynowego podawania leków.